ضد آفتاب کودکان از چه سنی استفاده می‌شود؟ راهنمای انتخاب و مصرف

پوست کودکان نسبت به پوست بزرگسالان حساس‌تر است و تماس طولانی‌مدت با نور خورشید می‌تواند باعث آفتاب‌سوختگی، التهاب و آسیب‌های پوستی شود. محافظت از پوست کودک فقط به روزهای گرم تابستان محدود نیست؛ اشعه فرابنفش خورشید در روزهای ابری و فصل‌های سرد نیز می‌تواند به پوست برسد.

اما ضد آفتاب کودکان از چه سنی باید استفاده شود؟ آیا می‌توان برای نوزادان نیز ضد آفتاب به کار برد؟ ضد آفتاب کودک باید چه ترکیبات و چه SPF‌ای داشته باشد؟ در این راهنما به تمام این پرسش‌ها پاسخ می‌دهیم.

پاسخ کوتاه: استفاده منظم از ضد آفتاب برای کودکان از شش‌ماهگی توصیه می‌شود. نوزادان زیر شش ماه باید در درجه اول با سایه، لباس پوشیده و کلاه از نور مستقیم خورشید محافظت شوند. اگر ایجاد سایه یا پوشاندن کامل پوست ممکن نبود، درباره استفاده محدود از ضد آفتاب روی قسمت‌های کوچک پوست با پزشک مشورت کنید.

چرا باید از پوست کودکان در برابر آفتاب محافظت کنیم؟

پوست کودک ظریف‌تر و حساس‌تر است و ممکن است سریع‌تر از پوست بزرگسالان دچار قرمزی، التهاب و آفتاب‌سوختگی شود. کودکان همچنین معمولاً زمان بیشتری را هنگام بازی، گردش، شنا یا ورزش در فضای باز می‌گذرانند.

دو نوع مهم اشعه فرابنفش که به سطح زمین می‌رسند عبارت‌اند از:

• UVA: می‌تواند به لایه‌های عمیق‌تر پوست نفوذ کند و در ایجاد آسیب‌های طولانی‌مدت پوستی نقش داشته باشد.
• UVB: یکی از عوامل اصلی قرمزی و آفتاب‌سوختگی پوست است.

بنابراین محافظت صحیح باید فقط به جلوگیری از سوختگی ظاهری محدود نباشد. استفاده از لباس مناسب، قرار گرفتن در سایه و مصرف یک ضد آفتاب با محافظت وسیع‌الطیف در کنار یکدیگر، بهترین نتیجه را ایجاد می‌کنند.

ضد آفتاب کودکان از چه سنی قابل استفاده است؟

بر اساس توصیه آکادمی پوست آمریکا، کودکان شش ماهه و بزرگ‌تر می‌توانند از ضد آفتاب وسیع‌الطیف، مقاوم در برابر آب و دارای SPF ۳۰ یا بیشتر استفاده کنند.

کودکان بالای شش ماه

برای کودکان شش ماهه و بزرگ‌تر، ضد آفتاب را روی قسمت‌هایی از پوست که با لباس پوشانده نشده‌اند استفاده کنید. صورت، گوش‌ها، پشت گردن، دست‌ها، ساق پا و روی پاها از قسمت‌هایی هستند که ممکن است هنگام استفاده فراموش شوند.

محصول انتخاب‌شده بهتر است ویژگی‌های زیر را داشته باشد:

• SPF ۳۰ یا بیشتر؛
• محافظت در برابر هر دو اشعه UVA و UVB؛
• مقاومت در برابر آب و تعریق؛
• فرمولاسیون مناسب پوست حساس کودکان؛
• فاقد عطر یا ترکیبات محرک، به‌خصوص برای پوست‌های حساس؛
• بافتی که بتوان آن را به مقدار کافی و یکنواخت روی پوست پخش کرد.

نوزادان زیر شش ماه

به گفته سازمان غذا و داروی آمریکا، نوزادان زیر شش ماه بهتر است از تابش مستقیم خورشید دور نگه داشته شوند. در این سن، روش اصلی محافظت استفاده از سایه، سایه‌بان کالسکه، لباس سبک و پوشیده و کلاه لبه‌دار است.

برای محافظت از نوزاد زیر شش ماه:

• نوزاد را در معرض مستقیم آفتاب قرار ندهید.
• از سایه‌بان کالسکه یا چتر مناسب استفاده کنید.
• لباس سبک، خنک و پوشیده برای او انتخاب کنید.
• از کلاه لبه‌دار برای پوشاندن صورت، گوش‌ها و گردن استفاده کنید.
• مراقب افزایش دمای بدن و گرمازدگی کودک باشید.

آکادمی اطفال آمریکا توضیح می‌دهد اگر سایه یا لباس محافظ در دسترس نباشد، ممکن است مقدار کمی ضد آفتاب روی بخش‌های محدود و بدون پوشش، مانند صورت و پشت دست‌ها، استفاده شود؛ بااین‌حال، برای نوزاد زیر شش ماه بهتر است ابتدا نظر پزشک کودک را بپرسید. جزئیات این توصیه در راهنمای HealthyChildren وابسته به آکادمی اطفال آمریکا آمده است.

آیا استفاده از ضد آفتاب تا دوسالگی ممنوع است؟

خیر. ممنوع‌بودن ضد آفتاب برای تمام کودکان زیر دو سال، توصیه دقیقی نیست. مطابق راهنماهای فعلی، مرز اصلی معمولاً شش‌ماهگی است:

• برای نوزاد زیر شش ماه، سایه و پوشش مناسب اولویت دارد.
• برای کودک شش ماهه و بزرگ‌تر، استفاده منظم از ضد آفتاب مناسب توصیه می‌شود.

البته اگر کودک بیماری پوستی، اگزما، سابقه آلرژی یا پوست بسیار واکنش‌پذیر دارد، انتخاب محصول باید با نظر پزشک یا متخصص پوست انجام شود.

تفاوت ضد آفتاب کودک و بزرگسال چیست؟

تمام محصولاتی که با نام ضد آفتاب کودک عرضه می‌شوند لزوماً ساختار کاملاً متفاوتی با ضد آفتاب بزرگسال ندارند. تفاوت اصلی معمولاً در نوع ترکیبات، احتمال ایجاد تحریک و ویژگی‌های فرمولاسیون است.

ضد آفتاب‌های مخصوص کودک معمولاً:

• عطر و اسانس کمتری دارند یا فاقد عطر هستند؛
• برای پوست حساس طراحی شده‌اند؛
• ممکن است از فیلترهای مینرال مانند زینک اکساید و تیتانیوم دی‌اکساید استفاده کنند؛
• ترکیبات رنگی، برنزه‌کننده یا مراقبتی غیرضروری کمتری دارند؛
• برای استفاده روی صورت و بدن کودک مناسب‌اند.

مهم‌تر از عبارت «مخصوص کودک» روی بسته‌بندی، بررسی برچسب محصول، محدوده سنی مجاز، نوع فیلترها، محافظت وسیع‌الطیف و ترکیبات احتمالی حساسیت‌زا است.

ضد آفتاب کودک باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد؟

１. محافظت وسیع‌الطیف داشته باشد

روی بسته‌بندی محصول به عباراتی مانند Broad Spectrum یا محافظت در برابر UVA و UVB توجه کنید. SPF عمدتاً میزان محافظت در برابر آفتاب‌سوختگی ناشی از UVB را نشان می‌دهد؛ بنابراین وجود محافظت UVA نیز باید جداگانه بررسی شود.

２. SPF آن حداقل ۳۰ باشد

برای استفاده روزمره کودکان، SPF ۳۰ یا بالاتر انتخاب مناسبی است. NHS نیز استفاده از ضد آفتاب حداقل SPF ۳۰ برای کودکان بالای شش ماه را توصیه می‌کند. اطلاعات تکمیلی در راهنمای محافظت نوزادان در برابر آفتاب NHS در دسترس است.

SPF بالاتر به معنای امکان ماندن نامحدود زیر نور خورشید نیست. ضد آفتاب SPF ۵۰ نیز باید به مقدار کافی استفاده و در زمان مناسب تمدید شود.

３. در برابر آب و تعریق مقاوم باشد

برای بازی، ورزش، ساحل و استخر، محصولی انتخاب کنید که روی آن عبارت «مقاوم در برابر آب» درج شده باشد. مقاومت در برابر آب دائمی نیست و معمولاً مدت مشخصی، مانند ۴۰ یا ۸۰ دقیقه، دارد. زمان دقیق را باید از روی برچسب همان محصول بررسی کنید.

هیچ ضد آفتابی کاملاً ضدآب نیست. پس از شنا، تعریق زیاد یا خشک‌کردن بدن با حوله، ضد آفتاب باید مجدداً استفاده شود.

４.                        برای پوست حساس مناسب باشد

اگر کودک پوست حساس، خشک یا مستعد اگزما دارد، بهتر است محصولی با فرمولاسیون ساده، فاقد عطر و دارای ترکیبات کمتر انتخاب شود. محصول را ابتدا روی بخش کوچکی از پوست امتحان کنید و واکنش پوست را زیر نظر بگیرید.

در صورت ایجاد قرمزی، خارش، سوزش یا بثورات پوستی، مصرف را متوقف کرده و در صورت ادامه علائم با پزشک مشورت کنید.

５.  استفاده از آن آسان باشد

بهترین محصول، ضد آفتابی است که بتوان آن را به مقدار کافی و به‌صورت یکنواخت روی پوست کودک استفاده کرد. اگر محصول بیش از حد چسبناک باشد یا کودک با بافت آن احساس ناراحتی کند، احتمال استفاده ناکافی افزایش پیدا می‌کند.

ضد آفتاب مینرال برای کودکان بهتر است یا شیمیایی؟

ضد آفتاب‌ها بر اساس فیلترهای محافظتی به دو گروه کلی مینرال و آلی یا اصطلاحاً شیمیایی تقسیم می‌شوند. برخی محصولات نیز ترکیبی از هر دو نوع فیلتر را دارند.

ضد آفتاب مینرال

ضد آفتاب مینرال معمولاً حاوی یکی یا هر دو ترکیب زیر است:

• زینک اکساید؛
• تیتانیوم دی‌اکساید.

این محصولات معمولاً برای پوست حساس انتخاب مناسبی هستند و احتمال تحریک کمتری دارند. آکادمی پوست آمریکا نیز اشاره می‌کند که محصولات حاوی زینک اکساید یا تیتانیوم دی‌اکساید ممکن است پوست حساس نوزادان و کودکان را کمتر تحریک کنند.

از معایب احتمالی این محصولات می‌توان به ایجاد رد سفید، بافت غلیظ‌تر و دشوارتر بودن پخش آنها اشاره کرد.

ضد آفتاب با فیلترهای آلی

این محصولات ممکن است بافت سبک‌تر و ظاهر شفاف‌تری روی پوست داشته باشند. بااین‌حال، بعضی از کودکان ممکن است به برخی فرمولاسیون‌ها، عطرها یا مواد جانبی حساسیت نشان دهند.

نمی‌توان گفت تمام ضد آفتاب‌های مینرال همیشه خوب و تمام محصولات دارای فیلترهای آلی نامناسب‌اند. انتخاب باید بر اساس سن کودک، نوع پوست، برچسب محصول و سابقه حساسیت انجام شود. برای کودکان دارای پوست بسیار حساس، معمولاً شروع با یک محصول مینرال فاقد عطر انتخاب محتاطانه‌تری است.

کرم، لوسیون یا اسپری ضد آفتاب کودک؛ کدام بهتر است؟

کرم ضد آفتاب

کرم‌ها معمولاً برای پوست خشک و استفاده روی صورت مناسب‌اند. بافت غلیظ آنها کمک می‌کند محل استفاده بهتر دیده شود، اما ممکن است پخش‌کردنشان زمان بیشتری ببرد.

لوسیون ضد آفتاب

لوسیون‌ها برای استفاده روی بخش‌های وسیع‌تر بدن مناسب‌اند و معمولاً راحت‌تر از کرم پخش می‌شوند.

اسپری ضد آفتاب

اسپری سریع و کاربردی به نظر می‌رسد، اما ممکن است پوشش یکنواختی ایجاد نکند یا کودک ذرات آن را تنفس کند. اسپری را مستقیماً به صورت کودک نزنید. بهتر است ابتدا آن را روی دست خود اسپری کنید و سپس روی پوست کودک بمالید.

برای اطمینان از پوشش کامل، پس از اسپری‌کردن، محصول را با دست روی پوست پخش کنید و از استفاده آن در نزدیکی شعله یا منبع حرارت بپرهیزید.

روش صحیح استفاده از ضد آفتاب برای کودکان

حتی محصولی با SPF بالا نیز اگر کم، نامنظم یا فقط یک‌بار در روز استفاده شود، محافظت مطلوبی ایجاد نمی‌کند.

برای مصرف صحیح:

1. دستور درج‌شده روی بسته‌بندی محصول را مطالعه کنید.
2. ضد آفتاب را حدود ۱۵ دقیقه پیش از بیرون رفتن یا مطابق دستور محصول استفاده کنید.
3. مقدار کافی از محصول را روی تمام قسمت‌های بدون پوشش پوست پخش کنید.
4. گوش‌ها، پشت گردن، بینی، شانه‌ها، دست‌ها و روی پاها را فراموش نکنید.
5. مراقب باشید محصول وارد چشم و دهان کودک نشود.
6. پس از شنا، تعریق شدید یا استفاده از حوله، آن را مجدداً استفاده کنید.
7. ضد آفتاب را دست‌کم هر دو ساعت یک‌بار یا طبق دستور روی محصول تمدید کنید.

استفاده زیاد در یک نوبت، جای تمدید ضد آفتاب را نمی‌گیرد.

چه مقدار ضد آفتاب برای کودک لازم است؟

مقدار دقیق به سن، جثه کودک و سطحی از بدن که در معرض آفتاب است بستگی دارد. معیار کاربردی این است که تمام قسمت‌های بدون پوشش باید با لایه‌ای یکنواخت پوشانده شوند و نقطه‌ای از پوست خشک یا بدون محصول باقی نماند.

استفاده بسیار کم از ضد آفتاب می‌تواند میزان محافظت واقعی را به شکل قابل‌توجهی کاهش دهد. برای صورت نیز مقدار کافی روی پیشانی، گونه‌ها، بینی، چانه و گوش‌ها پخش کنید، اما محصول را به چشم‌ها و لب‌ها نزنید.

ضد آفتاب کودک هر چند ساعت تمدید شود؟

در شرایط معمول، ضد آفتاب باید تقریباً هر دو ساعت یک‌بار تمدید شود. در موارد زیر نباید تا پایان دو ساعت منتظر بمانید:

• کودک شنا کرده است؛
• تعریق زیادی داشته است؛
• پوست با حوله خشک شده است؛
• ضد آفتاب بر اثر بازی یا تماس با لباس پاک شده است.

اگر محصول ۴۰ یا ۸۰ دقیقه مقاومت در برابر آب دارد، این عدد نشان‌دهنده مدت مقاومت آن در شرایط آزمایش‌شده است، نه اینکه پس از شنا نیازی به تمدید وجود ندارد.

آیا در روزهای ابری هم کودک به ضد آفتاب نیاز دارد؟

بله. وجود ابر به معنای حذف کامل اشعه فرابنفش نیست. اگر کودک قرار است در فضای باز باشد، محافظت در روزهای ابری نیز اهمیت دارد.

در کنار وضعیت هوا، مدت حضور در فضای باز، ارتفاع محل، بازتاب نور از آب، شن یا برف و شاخص UV منطقه نیز باید در نظر گرفته شود.

آیا ضد آفتاب به‌تنهایی کافی است؟

خیر. ضد آفتاب یکی از اجزای محافظت در برابر نور خورشید است و نباید جایگزین سایه و پوشش مناسب شود.

برای محافظت کامل‌تر:

• در ساعات اوج تابش، حضور کودک زیر نور مستقیم را محدود کنید.
• از لباس سبک و پوشیده استفاده کنید.
• برای کودک کلاه لبه‌دار انتخاب کنید.
• از عینک آفتابی استاندارد و متناسب با سن او استفاده کنید.
• هنگام استفاده از کالسکه، سایه‌بان مناسب به کار ببرید.
• ضد آفتاب را روی بخش‌هایی بزنید که با لباس پوشانده نشده‌اند.

برای پوست اگزمایی یا بسیار حساس چه کنیم؟

کودکان مبتلا به اگزما یا حساسیت پوستی ممکن است به بعضی از ترکیبات ضد آفتاب واکنش نشان دهند. برای این کودکان:

• محصول فاقد عطر و اسانس انتخاب کنید.
• ترجیحاً از فرمولاسیون مخصوص پوست حساس استفاده کنید.
• ضد آفتاب را ابتدا روی بخش کوچکی از پوست امتحان کنید.
• از مصرف محصول روی پوست زخمی یا به‌شدت ملتهب خودداری کنید.
• در صورت سابقه حساسیت شدید، از پزشک یا متخصص پوست راهنمایی بگیرید.

عبارت‌هایی مانند «طبیعی»، «گیاهی» یا «مخصوص کودک» به‌تنهایی تضمین نمی‌کنند که محصول برای تمام پوست‌ها بدون حساسیت باشد.

هنگام خرید ضد آفتاب کودک به چه نکاتی توجه کنیم؟

پیش از انتخاب محصول، موارد زیر را روی بسته‌بندی بررسی کنید:

• محدوده سنی مجاز؛
• SPF ۳۰ یا بالاتر؛
• محافظت در برابر UVA و UVB؛
• نوع فیلترهای ضد آفتاب؛
• فاقد عطر بودن برای پوست حساس؛
• مقاومت در برابر آب و مدت آن؛
• تاریخ انقضا و شرایط نگهداری؛
• اصالت محصول و مجوزهای مربوطه.

برای مشاهده مشخصات و مقایسه محصولات موجود می‌توانید به صفحه ضد آفتاب کودک در داروخانه آنلاین زرتشت مراجعه کنید.

سؤالات متداول

آیا نوزاد سه‌ماهه می‌تواند ضد آفتاب بزند؟

برای نوزاد زیر شش ماه، دور نگه‌داشتن از نور مستقیم خورشید، سایه و پوشش مناسب اولویت دارد. اگر این محافظت‌ها ممکن نباشد، درباره استفاده مقدار کمی ضد آفتاب روی قسمت‌های محدود پوست با پزشک مشورت کنید.

بهترین SPF ضد آفتاب برای کودکان چند است؟

ضد آفتاب وسیع‌الطیف با SPF ۳۰ یا بالاتر برای کودکان انتخاب مناسبی است. استفاده کافی و تمدید منظم، از تفاوت میان SPFهای بسیار بالا مهم‌تر است.

آیا کودک می‌تواند از ضد آفتاب بزرگسال استفاده کند؟

اگر محصول از نظر محدوده سنی، ترکیبات، محافظت وسیع‌الطیف و سازگاری با پوست حساس مناسب باشد، ممکن است قابل استفاده باشد؛ اما محصولات عطردار، رنگی یا دارای ترکیبات محرک انتخاب مناسبی برای پوست حساس کودک نیستند. همیشه برچسب محصول را بررسی کنید.

آیا ضد آفتاب مینرال برای کودکان مناسب است؟

محصولات حاوی زینک اکساید یا تیتانیوم دی‌اکساید معمولاً برای پوست حساس مناسب‌اند و احتمال تحریک کمتری دارند. بااین‌حال، واکنش پوست هر کودک متفاوت است.

ضد آفتاب کودک را چه زمانی بزنیم؟

محصول را حدود ۱۵ دقیقه پیش از قرار گرفتن در معرض آفتاب یا مطابق دستور بسته‌بندی استفاده کنید. سپس تقریباً هر دو ساعت و پس از شنا، تعریق یا خشک‌کردن با حوله تمدید کنید.

آیا ضد آفتاب کودک برای صورت و بدن قابل استفاده است؟

بعضی از محصولات برای صورت و بدن طراحی شده‌اند و بعضی دیگر کاربرد محدودتری دارند. اطلاعات روی بسته‌بندی را بررسی کنید و از تماس محصول با چشم و دهان جلوگیری کنید.

استفاده منظم از ضد آفتاب برای کودکان معمولاً از شش‌ماهگی آغاز می‌شود. برای نوزادان کوچک‌تر، جلوگیری از تماس مستقیم با نور خورشید، استفاده از سایه، لباس پوشیده و کلاه، روش اصلی محافظت است.

برای کودکان بالای شش ماه، ضد آفتابی با SPF حداقل ۳۰، محافظت وسیع‌الطیف و مقاومت مناسب در برابر آب انتخاب کنید. محصولات مینرال و فاقد عطر ممکن است برای پوست‌های حساس انتخاب مناسب‌تری باشند. فراموش نکنید که ضد آفتاب باید به مقدار کافی استفاده و تقریباً هر دو ساعت، همچنین پس از شنا یا تعریق، تمدید شود.

این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین تشخیص یا توصیه اختصاصی پزشک نیست. اگر کودک زیر شش ماه است، اگزما یا حساسیت شدید دارد یا پس از مصرف محصول دچار واکنش پوستی شده است، با پزشک مشورت کنید.